PAFOS – ABD vergi mükelleflerinin yardımıyla Kıbrıs, Ortadoğu’daki çatışmalardan kaçanlar için Doğu Akdeniz’de güvenli bir sığınak ve insani yardım merkezi olma misyonunu güçlendirmek amacıyla önemli askeri tesislerini modernize ediyor.

Kıbrıs’ın ana Evangelos Florakis deniz üssü, Lübnan kıyılarından sadece 229 kilometre uzaklıkta olup, ABD Avrupa Komutanlığı tarafından finanse edilen yeni bir helikopter pistine kavuşacak. Bu pist, çatışma bölgelerinden tahliye edilecek kişileri havadan taşımak için büyük Chinook tipi nakliye helikopterlerini barındırabilecek.

Kıbrıs Ulusal Muhafızları sözcüsü Yarbay Paris Samoutis, kısıtlı erişime sahip Associated Press’e verdiği demeçte, adanın güneybatısında bulunan Andreas Papandreou hava üssünün, bölgesel insani yardım görevlerini desteklemek üzere personel ve ekipman getiren onlarca ağır yük askeri nakliye uçağının daha hızlı yakıt ikmali yapabileceği ve bakımlarının gerçekleştirilebileceği yeni bir apronu içerecek şekilde genişletileceğini söyledi.

ABD, Kıbrıs’ın insani krizlere yanıt olarak büyük ölçekli operasyonların gereksinimlerini karşılamasına yardımcı olmak amacıyla, her iki üs için de daha geniş bir iyileştirme programının parçası olan bu iki projeyi finanse ediyor. Çalışmaların gelecek yıl başlaması bekleniyor.

Her iki proje için de kesin finansman miktarı, maliyet değerlendirmeleri devam ettiği için henüz açıklanmadı. Samoutis, ABD’nin, yeni apronu da içerecek şekilde hava üssünün genişletilmesinin toplam maliyetini belirleyecek bir geliştirme planı için 500.000 euro (588.000 dolar) ayırdığını söyledi.

ABD fonlaması Kıbrıs’ın bölgesel güvenli liman rolü için askeri üslerini geliştirmesine yardımcı oluyor.
Kıbrıs’ın seçkin deniz komandoları, kurbağa adamlar, 17 Nisan’da Kıbrıs’ın Mari kentindeki Evangelos Florakis deniz üssünde bir tatbikat sırasında eğitim görüyor. [Petros Karadjias/AP]
Kıbrıs ve ABD daha sıkı bağlar kuruyor.
Kıbrıs’ın uzun süredir sürdürdüğü tarafsız diplomatik duruşunu terk edip Batı’ya net bir dönüş yapmasından on yıl öncesine kadar, ABD’nin böyle bir yardımı son derece düşük bir ihtimaldi.

Kıbrıs’ın Amerika’da eğitim görmüş Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides döneminde ABD ile diplomatik temaslar yeni bir boyuta ulaştı; ABD’nin dayattığı, on yıllardır süren silah ambargosu sona erdi ve yeni iş fırsatları doğdu.

Christodoulides, 2023’teki seçiminden bu yana, Kıbrıs’ın coğrafi konumunu kullanarak Avrupa Birliği liderlerine ve ABD yönetimlerine, ada ülkesinin Batı’nın çalkantılı Orta Doğu’ya diplomatik, ekonomik ve insani köprüsü olarak hareket etmek için mükemmel bir konumda olduğunu vurguladı.

Christodoulides Aralık ayında yaptığı açıklamada, “Vicdanlı ve sorumlu bir ortak olarak Kıbrıs, güvenilir ve güvenli bir liman olmaya devam ediyor” demişti.

Geçmişte, ABD ordusu, adanın 1960’ta sömürge yönetiminden bağımsızlığını kazanmasının ardından İngiltere’nin elinde kalan Kıbrıs’taki iki İngiliz askeri üssüne güveniyordu. Bu üslerden biri olan RAF Akrotiri’deki bir uçak hangarı, 2 Mart’ta Kıbrıslı yetkililerin Lübnan’dan fırlatıldığını söylediği bir Şahed insansız hava aracı tarafından vuruldu.

Kıbrıs’ın kendi tesislerinin modernize edilmesi, Washington ve Fransa gibi bölgesel çıkarları olan AB ortaklarına başka seçenekler sunuyor.

ABD fonlaması Kıbrıs’ın bölgesel güvenli liman rolü için askeri üslerini yükseltmesine yardımcı oluyor.
17 Nisan’da Kıbrıs Hava Kuvvetlerine ait bir helikopter, Kıbrıs’ın Baf kentindeki bir hava üssünün yerleşkesine girerek park ediyor. [Petros Karadjias/AP]
‘Çözümün bir parçası, sorunun değil’
Nisan 2023’te Kıbrıs, kriz içindeki Sudan’dan üçüncü ülke vatandaşlarının geri dönüşü için bir geçiş noktası haline geldi. Haziran 2025’te ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine saldırmasıyla birlikte, İsrail’den ayrılanlar ve yurt dışında mahsur kalan İsraillilerin eve dönmeleri için yine bir ara durak görevi gördü.

2024 yılında ada, savaşın harap ettiği Gazze’ye binlerce ton insani yardım göndermek için Amalthea deniz koridoru adını verdiği bir sistemi devreye soktu; bu yardımlar başlangıçta doğrudan, daha sonra ise İsrail’in Aşdod limanı üzerinden ulaştırıldı.

Birçok AB ortağı ve diğer ülkeler, vatandaşlarının olası tahliyelerine yardımcı olmak amacıyla Kıbrıs’a sivil personel, asker, helikopter ve uçak konuşlandırdı. ABD, 2024 yılında Lübnan’dan tahliyelere yardımcı olmak için Pafos hava üssüne bir dizi V-22 Osprey tiltrotor askeri uçağıyla birlikte bir deniz piyade birliği konuşlandırdı.

Christodoulides, Kıbrıs’taki askeri tesislerin kullanımının yalnızca insani yardım operasyonlarıyla sınırlı olacağını ve askeri saldırı amaçlı kullanılmayacağını açıkça belirtti.

Samoutis, yeni helikopter pistinin yanı sıra, deniz üssünün Kıbrıs’ın daha hafif gemi filosundan daha büyük fırkateynler gibi savaş gemilerini barındırabilecek şekilde yenilenmiş liman tesislerine de kavuşacağını söyledi. Bu gemilerin, kalkış ve varış yapan nakliye helikopterlerine radar ve füze sistemleri aracılığıyla hava savunması sağlamak için gerekli olduğunu belirtti.

Hava üssü ayrıca, komşu Orta Doğu ülkelerinin büyük orman yangınlarıyla mücadele etmesine yardımcı olabilecek yeni kurulan bölgesel bir yangınla mücadele koordinasyon merkezine de ev sahipliği yapacak. Merkezin önümüzdeki ay açılması planlanıyor.

Samoutis, Christodoulides’in ortaya attığı bir sözü tekrarlayarak, “Kıbrıs sorunun değil, çözümün bir parçası olmaya devam ediyor” dedi. [AP]